PSİKOLOJİ

SİNEMA

"Gri" filmler / 1

"Gri film" diye genelgeçer bir kategori yok tabii ki.. Bu tür bir "sınıflandırma"yı biz yaptık. Dergimizin "adı" ile dergimizin "çizgisi"ne uygun olduğuna inandığımız bazı filmleri burada bir kez daha hatırlamaya çalıştık. Bazıları çok önceden çekilmiş; bazıları da kısa süre öncesine kadar vizyonda olan bu filmlerden mutlaka bir kaç tanesini, belki de hepsini seyretmişizdir. Aşağıda isimleri ile konularını gördüğünüzde eminiz ki bu filmler hepinizin zihninde -o ilk gördüğünüz anki gibi- canlanacak.
Bu filmlerin belki birçok ayrı ayrı özellikleri vardır; ama bizi ilgilendiren özelliği, bu filmlerin hepsinde de insan sevgisi, yaşama sevinci ve umudu, dostluk, sevgi, sıcak ve içten insan ilişkilerinin işleniyor olmasıdır.

UYANIŞLAR - "Awakengins"

Yaşayan ölüler sınıfına sokulmuş, ileri derecedeki nörolojik hastalar, ya da konuşmak, hareket etmek, kendilerini ifade awakenings.gif (5984 bytes) etmekten yoksun, dondurulmuş, "uyuyan" birtakım zavalıllar. Parkinson hastalığına benzer belirtiler gösteren bu "illetle" uğraşan araştırmacı bir doktorla, bu tuhaf uyku hastalığından muzdarip, yıllarca "sönmüş bir volkan gibi", hastanede yaşamış hastanın öyküsünü anlatan Uyanışlar, bir ruhsal yeniden doğuş efsanesi; insanın özündeki "varlık", sevgi ve insanın diğerine karşı taşıdığı kaygı ve özene ilişkin temel soruları ortaya atan bir mucizenin öyküsü.

Filmde Dr.Sayer, apansız kendini Bainbridge Hastanesi'nde ileri derecede nörolojik hastaların bakımının yapıldığı uzak bir koğuşta içlerinde Leonard Lowe'un da bulunduğu bir grup hastanın içinde buluyor. Bu unutulmuş insanların, aslında "içlerinde" yaşadıkları ihtimali Dr.Sayer'ı dehşetle sarsıyor. Leonard'la diğer diğer hastalarını, yaşamın coşkusu ve acılarıyla uyandırmanın anahtarını bulmak, bu mahçup ve acayip doktora düşüyor. Böylece o da, istemeyerek de olsa kendinde gizli kalmış sevgi ve dostluğa ilişkin "duyarlılıklara" uyanıyor...

Gerçek bir hayat hikayesinden alınma, 1991 ABD yapımı bu filmin yönetmeni Penny Marshall. Oyuncu kadrosu da muhteşem: Robin Williams, Robert de Niro, John Heard, Julie Kavner, Maw Von Sydow..

ÖLÜ OZANLAR DERNEĞİ - "Dead Poets Seciety"

"Gelibolu" adlı filmden tanıdığımız yönetmen Peter Weir'in, birçok ülkede irili-ufaklı birçok ödül alan filmi "Ölü Ozanlar Derneği", gerek yönetmenin kendisinin, gerekse senarist Tom Schulman'ın gençlik yıllarındaki okul deneyimleriyle ortaya çıkarılmış ve ünlü oyuncu Robin Williams'ın da olağünüstü oyunuyla, belki de bütün zamanların en iyi filmleri listesinde yerini almayı hak etmiş bir yapım.. oluozan.jpg (13799 bytes)

Zaman zaman güldüren ama son sahnelerinde ise hüzünlendiren bir film Ölü Ozanlar Derneği.. Ama güldürürken de, hüzünlendirirken de, insanın belleğine yapışıp kalan mesajı vermekten geri kalmıyor: Günü yaşa!...

İngiltere'nin disiplini, sert ve tavizsiz prensipleriyle ünlü Welton Koleji'ne tayin olan "sıradışı" bir öğretmen ve onun etkisinde kalan yedi öğrenci... Bir yanda ailelerin yönlendirmesi ve baskısı, diğer yanda okul yönetiminin katı sınırları içinde sıkışıp kalan öğrencilerin, daha önce o okulda okuyan kaçamak yaparak gittikleri ve orada şiir okudukları bir mağarayı keşfetmeleri ve o mağarada kendilerini gerçekleştirmelerini anlatıyor film.. Bir yanad her şeyin uyumlu, ölçülü ve katı olduğu okul düzeni, öte yanda herşeyin yapılabildiği, insanloğlunun ilkel dönemlerini yansıtan bir sembol olarak mağara...

Bir zamanlar o mağarada şiir okuyan öğretmenin, o katı disiplinli okulda, hem davranışları hem de öğretim yöntemiyle farklı bir kişilik olması, öğrencilerin de bundan etkilenerek yeni bir yol bulmaya çalışmalarını anlatıyor film.. Okulun (ve onun nezdinde günlük klişeleşmiş hayatın) dışında da bir dünya vardır ve o dünya yaşanmalıdır.. Başka bir ifadeyle, "gün" yaşanmalıdır...