Şizofreni nedir?
İhsan Erdoğan ve Orhan Üsküner, Şizofreni Dostları Derneği'nin 400 üyesinden, Türkiye'deki kayıtlı 600 bin ve dünyadaki 60 milyon şizofrenden yalnızca ikisi. 1996 yılında kurulan derneğe ikisi de son bir yıldır üye. Hastalıklarından utanmıyorlar. Şeker, kalp, tansiyon nasılsa, şizofreni de bir hastalık. Orhan Üsküner'in deyimiyle "Beynin kimyası ile ilgili bir şey. İnsanın beyninin ona oyunu".
Tıbbi tanımı ise "beyindeki yapısal değişikliklerin ve beyindeki kimyasal maddelerin rolü ile kalıtımsal nedenlerle oluşan bir beyin hastalığı". Sonuç olarak kişinin sağlıklı düşünme, hissetme ve davranma yeteneğinde gerilemeye yol açıyor. Genellikle 16-25 yaş arasında başlıyor. İlaçlar ve etkili tedavi ile düzelme mümkün. Her yüz kişiden birinde görülüyor. İ.Ü. Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'ndan Prof. Dr. Alp Üçok'un verilerine göre de tedavi ile hastaların dörtte biri normal yaşama dönecek şekilde, dörtte biri birtakım kayıplar yaşamakla birlikte orta derecede iyileşme gösteriyor. Yüzde 40-60 ise kendi bakımını zorlaştıracak kadar işlev kaybına uğruyor. Belirtilerine gelince. En önemlisi düşüncede bozukluk. Takip edildiğine, çevresindekilerin kendisine kötülük yapmak istediklerine, özel güçleri olduğuna, düşüncelerinin okunduğuna inanmak gibi hezeyanları oluyor. Halüsinasyonlar, içe kapanıklık, isteksizlik, arkadaş çevresinden uzaklaşma, kendine bakımda zorlanma, dikkat dağınıklığı ve iş başarısında gerileme ise haberci belirtileri. Öte yandan önyargılar da var. Şizofrenlerin tedavisi olmadığı, tehlikeli ve saldırgan olduğu, hastaların çalışamadığı gibi düşünceler tamamen önyargı. "Saldırgan değiliz biz. Bir futbol maçına gidin. Elinde döner bıçağı olan bir sürü insan vardır, onların içinde bir şizofreni hastasına rastlayamazsın" diyerek bunun altını çiziyor Üsküner.
 

Derneği
Şizofreni Dostları Derneği, 1996 yılında kuruldu. Hasta ve yakınlarına uzmanlar tarafından terapiler ve bilgilendirme yapılıyor. Yalnızca bunlar değil tabii. Cumartesi günü bir basın toplantısı düzenlediler ve 2. Şizofreni Yürüşüyüşü'nü de yaptılar. Derneğin başkaca resim, müzik, el işleri gibi bir sürü etkinlikleri var. Dernek İkinci Başkanı Aysel Doğan da bir şizofren annesi. İki yıldır dernekte. Oğlu da. "Benim oğlum 18 yaşında uyudu, 30 yaşında uyandı. O kadar zaman içinde dünyayı bir pencereden gördü. Nasıl bir acı, nasıl bir cehemnem! Ben diğer çocuklarıma annelik edemedim". Oğlu ile dokuz sene hastanede yaşamış. "Şok tedavisi için ben oğlumu kendi ellerimle bağladım" diyor. Şizofreninin çok ihmal edilen bir hastalık olduğunu da vurguluyor. Oğlu hastalandıktan sonra etrafındaki herkes gitmiş. Ama dernek herkese iyi gelmiş. Hem bizim gibi daha birçok insan var diyen hastalara hem de ailelerine. "Bu hastalıkta sevgi ve sabır şart. 2000'den beri derneğe devam eden hastaların hastaneye yatışları azaldı" diye anlatıyor. Ama durum o kadar da parlak değil. Bir ay önce derneğin merkezi soyulmuş, her şeyleri gitmiş. Tekrar almak için çok da paraları yok. Tabii tek problem bu değil.
 

Hastalar desteklenmeli
Yapmak istedikleri ama maddi imkanları olmadığı için yapamadıkları o kadar çok şey var ki. Mesela en başta Belediye'nin verdiği ücretsiz seyahat kartlarının kaldırılması sorunu var ki bunu çok önemsiyorlar. Çünkü çoğu işsiz olan hastalar için derneğe gelmek bile ciddi maddi sorun. Sonra yatak sayısı yeterli olmadığı için hastalar gerektiği zamanda ve gerektiği kadar hastanelerde kalamıyor. Bu yüzden gündüz hastanelerinin yapılmasını istiyorlar. Hem orada atölyeler kurup bir şeyler üretmeyi de istiyorlar. Yurtdışında örnekleri var. Alman Hükümeti şizofreni hastasına aylık 2500 mark veriyor, Türkiye hükümeti ise eğer raporu varsa üç ayda 60 milyon lira. Üstelik kimsesi olmayan hastalar da var. Hastaların aylık ilaç masrafları zaman zaman 1 milyarı buluyor. Raporu olanlar ya da sosyal güvencesi olanlar bir nebze rahat. Fakat Üsküner gibi hiçbir güvencesi olmayanlar da çok. Gene de iyimserler. Bakın Üsküner ne diyor. "Resim çalışmalarına, terapilere katılıyorum. Kendime güven kazandım, insanlara daha yakın hissediyorum. Burası iyi".
 

Başvurulacak kurumlar: