Mektup

Antoine De Saint-Exupéry' den Renee De Saussine' e

Rinette, Öykünüz hala bende olduguna göre, bagislanmaz derecede dalgin oldugum ortaya çikiyor, ama sevimli bir yerin fotografini da bu unutkanliga borçlu oldugumdan, hiç pisman degilim. Pazar günü kendimi bagislatmak için telefon edeyim dedim, ama evde yoktunuz, kara haberi Bayan Saussine’den aldim. Rinette, size eski ve köklü dostlugumu animsatmaktan, yürekten bagli bulundugumu söylemekten baska bir sey demiyecegim. Dün aksam, bizim yakisikli Eusebio’nun müthis bir basarisina tanik oldum. Tiklim tiklim dolu bir salonda, çan kulelerinden daha dik daglara nasil tirmanildigini anlatiyordu. Gösterdigi yigitlikleri hiç önemsemiyor, yasli hanimlar heyecandan titriyordu. Anlati epey iyiydi. Rinette, ama betimlemeler... göge dogru uzanan yüce doruklara, gündogumuna, günbatimina reçel, akide sekeri renkleri vuruyordu. Çam yapraklari pembe, ufuklar süt beyaz, kayaliklar da günesin ilk alevleriyle altin sarisina boyanmisti. Bu görünüme bakanin agzi sulaniyordu. Onu dinlerken, sizin öykünün yalinligini, özentisizligini düsündüm. Çalismak gerek, Rinette. Nesnelerin özel yanini, onlara özel bir canlilik veren ögeyi bulup çikariyorsunuz. Eusebio’daysa mesmeler soyut. “Doruk” tan, günbatimindan, gündogumundan baska bir sey yok ortada. Bütün bunlar, araç-gereç odasindan çikmis seylere benziyor. O betimledikçe, nesneler özel niteliklerini yitiriyor. Yöntem kötü, daha dogrusu, görüs eksik. Insan yazmayi degil, görmeyi ögrenmeli. Yazmak bir sonuçtur. O ise, bir nesneyi alip güzellestirmeye çalisiyor. Söz konusu nesnenin temel özelligini ortaya çikarmayip ona bir takim keyfi süsler ekliyor. Örnegin, çam yapragindan söz ederken isin içine Tanri’yi, kizil rengi ve kartallari katiyor. Böylece, sirayla yüceliyor, duygulaniyor, korkuyorsunuz. Ustalik gösterisidir bu. Oysa insan kendi kendine: “Su izlenimi en iyi nasil veririrm?” diye sormalidir. O zaman nesneler bizde uyandirdiklari tepkiye göre dogar, derinlik kazanarak betimlenmis olurlar. Ama bu, güzel söz söyleme oyunu degildir. ... gülünç oluyorum galiba, onun için burada kesiyorum. Bu mektubu yazdigim küçük içkievinde, kendi kendine isleyen bir laterna, dokunakli bir hava çaliyor. Kasadaki hanim hafifçe saga sola sallaniyor. Artik hiçbir sey arzulamayan isveren esniyor. Garson, dükkanda benden baska kimse kalmadigi ve uykusu geldigi için, çevremde dört dönüyor – epey iç karartici bir hava-. Gereksiz hissediyorum kendimi, az sonra kalkacagim. Rinette, geçen gün bana çaldiginiz Bach parçalari için size tesekkür etmemeistim. Tesekkür etmeyi beceremiyorum, büyük bir zevk vermistiniz bana. Rinette, garson gelip karsima dikildi, elindeki bezi süpürge gibi salliyor. Onun için, hosçakalin, Rinette.
Antoine