MEDYA

MEDYA

Devler!

Mahmut T. Öngören

''Dev'' , zaten büyüktür. Ama dünyada artık devin de devi, ''büyük medya devleri'' var. Dünyada da, ülkemizde de...
''Avustralyalı medya devi Rupert Murdoch 'a ait 'News Corp' şirketi, Monica Lewinsky 'ye, ABD Başkanı Bill Clinton 'la yaşadığı ilişkiyi anlatması için tam tamına 3 milyon dolar (825 milyar lira) önerdi.''
Gazetelerimizdeki bu habere bakılırsa, Monica ucuza gidiyor. Düşünün, eğer Monica bu öneriyi kabul ederse, anlatacakları önce televizyonlarda yayımlanacak, arkasından kitap olacak. Sonra da belki, ver elini Hollywood ve bir bakmışsınız ortaya bir de sinema filmi çıkmış. Bu denli çok sayıda iletişim aracında Beyaz Saray'daki görkemli serüvenlerinizi anlatırsanız, 3 milyon dolar devede kulak sayılmaz mı?
Monica tam da ''medya devleri'' nin aradığı bir av. Cinsellik taşıyan bir olaya karışmış bıngıl bıngıl bir kız. Üstelik olayın içinde bir de ABD Başkanı var. Tekelci medyanın ancak uzun aralıklarla ele geçirebileceği çok büyük bir fırsat bu. Öyle Kumkapı cinayeti ya da protesto diye Cumhurbaşkanlığı kapısında soyunan kadın olaylarının tekelci dev medyaya Türkiye'de verdikleri fırsata benzemiyor. Monica, tam dev medya için yaratılmış dev bir skandal. Daha iyisi bulunmaz. Bu nedenle 3 milyon dolar çok az.
Peki, Monica güçlü yazın geçmişine sahip bir yazar, yeni düşünceler ileri süren bir feylezof ya da son derece önemli bir sanatçı mı ki, 3 milyon doları ona göre az buluyorum. Monica bunların hiçbiri değil. İlerde de bunlara yakın bir niteliğin yakınından bile geçmeyecek. Adı salt sıra dışı bir skandala karışmış sıradan bir Amerikalı. Ama işte o skandal yok mu? Tam da medya devlerinin aradığı, kaçırılmaması gereken çok ama çok önemli bir fırsat.
Tekelci dev medya değil midir, insanların içine düştükleri zor durumları sömürerek para kazanmayı amaçlayan, ama yerine göre bunun karşılığı sayılan paraları ödemek için gazeteciliğin her yanını çıkara bağlayan? Bu nedenle özel yaşamın gizliliği hiçe sayılmadı mı, çekincesizce ''gizli kamera'' uygulamasına geçilmedi mi? Bu nedenle, para karşılığında insanlar ekranlarda sergilenmiyor mu? Bu nedenle, haber bültenlerine ''haber'' den başka her şey sokulmadı mı? Para karşılığında haber yapılmadı mı? Magazin yozlaştırılıp haber diye yutturulmuyor mu? Kadının çıplaklığı ve cinselliği, gazete ve dergi sayfalarında ve TV ekranlarında bu nedenle sömürülmüyor mu? Gazeteler ve televizyonlar bu nedenle dev medya patronlarının devletler ve hükümetler üzerindeki zorlayıcı etkisini yaratmak için kullanılmıyor mu? Olaylar, haberler, gazetelerin ve televizyonların diğer yayınları, dev medya patronlarının çıkarları, bakış açıları ve istekleri doğrultusunda seçilmiyor ve ayarlanmıyor mu? Dev medya patronları giderek sinema dünyasının ve kitap dünyasının ürünlerini de ellerine geçirmiyorlar mı? Tüm bunların dağıtımı da onların tekelinde değil mi? Yakın bir gelecekte, doğrudan doğruya kendi istedikleri ürünlerin ve sanat yapıtlarının dışında, işlerine gelmeyenleri dağıtmayı durdurdukları ve durduracakları kesin değil mi?
Dünyada böyle; bizde de giderek böyle olmuyor mu? Bizdeki medya devleri ellerindeki gazetelere, dergilere, radyolara, televizyonlara ve dağıtım olanaklarına ek olarak bir de bambaşka tecimsel işler çeviren bankalara, şirketlere, holdinglere sahip değiller mi? Siyasal iktidarlar da onların elinde olduğu için bu gidişe dur demenin fırsatı çoktan ortadan kalkmadı mı? ''Hayır'' diyebilir misiniz? Elbette böyle diyen de var. Kimler mi? Bu dev medya ürünlerinde yazanlar değil mi bunlar?
Bence onlardaki Monica da, bizdeki sömürülenler de çok ucuza gidiyorlar. Ekranlara haber diye, reklam diye çıkarılanlar daha çok para ederler. Hakları yeniyor. Halkın (gazete okurlarının, radyo dinleyenlerin, TV izleyenlerin hakları) ise daha çok yeniyor. Ama alan memnun, veren memnun olunca da bizim söylediğimiz de havaya gidiyor.