|
HAYAT
Engin Geçtan / Metis
Yayınları / İstanbul 2002
|
 Genelgeçer (evrensel
diyelim) zeka ya da kişilik testlerinin Batı orijinli-tandanslı ya da
üretimi olduğu dikkate alındığında, mesela ABD'dedeki bir çocuğun
IQ'sunu ölçmek için geliştirilen bir testin Türkiye'de ya da herhangi
bir Doğu ülkesinde çok sağlıklı sonuçlar ortaya koyamayacağını
anlayabilirsiniz; çünkü testteki şekil-figürlerden herhangi biri salt
Batı kültürüne ait bir şeyse o kültürden olmayan bir çocuk seçme
esnasında yanlışlık yapabilir ve bu da istatistiki olarak o çocuğun
"zeka"sında eksiklik olduğu sonucunu -ve yanılgısını- beraberinde
getirir. Bunu niçin yazdım? Bu test örneğinde olduğu gibi,
psikoloji-psikiyatri içerikli kitaplarda da maalesef genellikle
ülkemizde hep Batı tandanslı yazarlar ve eserler bulunuyor. Ve bu
yüzden mesela, Yalom'un ya da Freud'un ya da bir başkasının
kitaplarında anlatılanların ve verilen örnekleri görüyoruz;
dolayısıyla "insan"ı ya da "hayat"ı anlamaya çalışırken, bize sunulan
kişi ve/veya olay örnekler batılı olduğu için de ya hiçbir şey
anlamıyoruz ya da anlıyorsak da bu yanılgı payını içinde taşıyor.
Şüphesiz ki insanı ve hayatı anlamada ortaya konulan genel
teoriler-söylemler vardır ama, bunları anlamak için, mesela Yalom'un
grup terapi esnasında konuştuğu kişi, bizim toplumumuza tamamen ters
ya da yabancı bir toplumda yaşıyorsa? Yani, teori ile pratik
arasındaki uygunluk belki ABD'li okurlar için kolay kurulacaktır, ama
ya biz nasıl kuracağız? Oysa, bizim, bizi, belki de en güzel şekilde
bize anlatan bir yazarımız-hocamız-ustamız var. Engin Geçtan bu
ülkenin en değerli ve yetkin psikiyatrlarından ve öğretim üyelerinden
birisidir. Öğrencisi olmak mutlululuğunu ve zevkini tatmış şanslı
azınlıklardan biriyim. Okul sonrası da bütün kitaplarını yakından
takip eden ve okuyan biri olarak diyebileceğim şu ki, okuduğunuz her
kitapta kendinizi, çevrenizi, bu ülkeyi ve bu toplumu görüyorsunuz.
Teori ile pratiğin çelişmediği ve anlamsızlaşmadığı bir içerik ve
gözlemle insanı ve hayatı anlatıyor Geçtan hoca.. İnsan Olmak, Varoluş
ve Psikiyatri, Kimbilir ve son olarak da Hayat adlı kitabıyla
okunmasına doyulmayan bir toplum ve insan hayatı haritası çizen Engin
Geçtan, belki hepimizin bilerek ya da bilmeyerek, bilinçli veya değil,
dün ya da bugün yaptıklarımızı, yaşadıklarımızı, yaşantılarımızı,
kendi gözlem ve yorumlarıyla gözler önüne seriyor. Hayat'ı çıktığı gün
aldım ve iki günde bitirdim. Daha önce olduğu gibi, yine inanılmaz tat
ve keyif verdi. Ülke ve dünya gerçeklerine bir başka gözle bakmak
isteyenler; kaosu, belirlenemezlik ilkesini; neden-sonuç
indirgemeciliğinin beyhudeliğini anlamak isteyenler, bu kitabı mutlaka
okumak isteyeceklerdir. İnanıyorum ki, Hayat'ı okuyanlar hayata daha
farklı bakmaya başlayacaklardır...
Adnan Şenel |
 |
