Windows bildiğimiz üzere şu an dünya'da en yaygın kullanılan işletim sistemi, ve yine bilindiği üzere Windows ailesi dünya'da en yaygın biçimde çöken işletim sistemi. Her gün birçok kişi bilgisayarını açtığı zaman içinden "hayırlısıyla şu Windows açılsın başka bir şey istemem" gibi cümle geçiriyordur, bilgisayarınıza önemli belgeler yüklendikçe her gün bilgisayarı açmak ayrı bir stres yaratıyor insanda. Bu belgeleri kaybettiğinizde ise ruhen çökmüş oluyorsunuz (ağladığımı hatırlarım), kaybedince tabii ister istemez Bill Amca'nın kulaklarını çınlatıyorsunuz. İşte bu gibi tatsızlıklara meydan vermemek için, bu ay Windows'u minimum zararla kurtarıp eski güzel günlerine döndürebilmek için neler yapabileceğimizi bu yazımızda hep beraber inceleyeceğiz.
Yüklediğiniz bir program sistem kaydında bir hataya yol açtı, veya ekran kartınızın sürücülerini yanlış yüklediniz Windows'unuz çöktü. Bu tür olaylar her Windows kullanıcının başına gelecek cinsten olaylar, bu örnekleri çoğaltmak mümkün elbet, çakışan dll dosyaları, bulunamayan ocx dosyaları ve Windows'un çöküşü. Yazı boyunca Windows'un çöküşünü engelleyecek, veya çöktüğü zaman kurtaracak programlara da değineceğiz.
Kutucuklar halinde araya attığımız bazı küçük regedit oyunları ise Windows'unuza hız, renk katacak nitelikte, gönül rahatlığı içinde kullanabilirsiniz, çam sakızı çoban armağanı niteliğinde. Ağırlıklı olarak Windows 98'den bahsedeceğiz çünkü en çok çöken işletim sistemi şimdilik o, ama tabii ki arada Windows NT 4.0, Windows 2000 gibi işletim sistemlerini de unutmadık.
İlk önce unutmamanız gereken bir şey var o da Windows'un her an çökebilecek olması bu yüzden düzenli bir şekilde sistemi yedeklemeniz hayrınıza olacaktır, siz siz olun düzenli yedek alın. Bu yüzden yazımızın ilk bölümünde yedekleme programlarımızı tanıtarak başlıyoruz.

o Archive Away: Shareware bir program olan Archive Away'i satın almak için 45$ ödemeniz gerekiyor, programı bilgisayarınıza indirmek için "http://marketweb.tucows.com/files5/AASetup.exe" adresine gitmeniz yeterli. Programı kurup açtığımız zaman kurulum tipini belirlememizi istiyor biz "Single PC" seçeneğini seçtik, Computer ID'de ise ne yazarsanız yazabilirsiniz fazla bir şey ifade etmiyor. Sonraki menüde bizden hangi zamanlar sistem yedeğinin alınacağını soruyor burada haftada bir, günde bir veya kendiniz ayarlayabilirsiniz. Biz "Manual" deyip geçtik. Ve karşımıza Archive Away programının ana menüsü de gelmiş oldu.
Şimdi bu ana menüyü biraz anlatmakta fayda var, sol taraftaki menüde sırasıyla ; "Use Encryption" seçeneği yedeğinizi şifrelemenizi sağlıyor (network ortamlarında yarar sağlayabilir ama eğer tek bilgisayar kullanıyorsanız pek bir getirisi yok). "Use Offsite Storage" seçeneği ise yedeğinizi Internet üzerinden başka bir bilgisayara aktarmanızı sağlıyor. "Internet Address" bölümüne yedeği göndereceğiniz sunucu adresini yazıyorsunuz (ftp.archiveaway.com), eğer kullanıcı adı, ve parola gerekliyse bunları da "Username" ve "Password" yazan yere yazıyoruz. Company ID yazan yere Archive Away tarafından size verilmiş olan ID'nizi yazıyorsunuz ve Archive Away sunucularına giriş yapmış oluyorsunuz. "Backup All File Types" seçeneği normalde işaretli, bu seçenek hangi dosya tiplerinin yedeğinin alınıp alınmayacağını belirtiyor. "Backup Registry" seçeneği ise Regedit'in yahut Registry Editor'ün yedeğini alıyor ama program Windows 2000, Windows 2000 Advanced Server, Windows NT 4.0 işletim sistemlerinin kayıt bilgilerinin yedeğini alamıyor. Windows 95/98/98SE ve ME'de ise bir sorun yaşamıyoruz.
"Backup Destination" ise yedeğin nereye alınacağını belirtiyor. Sağ taraftaki menüye bakacak olursak "Backup Size" bölümünde ister tüm sabit diskinizi ister bazı önemli dökümanların yedeğe alınmasını sağlıyorsunuz. İşlemlerinizi tamamladıktan sonra yandaki "Backup Now" butonuna basarak sistemi yedeğe almaya başlamış oluyorsunuz. Aldığınız bu yedeği yüklemek içinse yukarıda bulunan "Restore" butonuna tıklıyoruz, "Choose Backup Day" yazan yerde gün belirtip o günün yedeğinin yüklenmesini sağlıyorsunuz. "Archive" butonuna tıklıyoruz, ve arşiv bölümüne girmiş oluyoruz, burada belirttiğiniz klasörleri .zip yaparak arşivliyor programımız.

o SECOND COPY 2000: Second Copy 2000 programını "http://marketweb.tucows.com/files5/sc2000.exe" adresinden indirebilirsiniz. Shareware olan programı satın almak için 29,95$ ödemeniz gerekiyor.
Basit bir kullanıma sahip olan program aynı zamanda insanı canından bezdiriyor çünkü çok dolambaçlı. Nasıl yedek alındığından bahsedeyim anlayacaksınız. Programı sistemimize kurduktan sonra tabii ki hemen açıyoruz, fakat boş bir ana menüyle karşı karşıya duruyoruz. Meğer "profile" oluşturmamışız da o yüzden boş bir menü varmış.
Yeni bir profile oluşturmak için ana menüdeyken sağ tıklayın ve "New Profile" seçeneğini seçin. Karşınıza gelen menüden "Express Setup" veya "Custom Setup" tan birini seçin biz Express Setup'ı seçip yolumuza devam ettik. Next'e tıkladığımız zaman "What?" adlı menü geliyor burada yedeklenecek klasörü belirtmeniz gerekiyor yandaki "Browse" butonuna tıklayarak klasörü seçin ve Next'e tıklayın. "Where?" menüsü ise seçtiğimiz klasörün nereye kopyalanacağını belirtmemizi istiyor yine yandaki "Browse" butonuna basarak klasör belirtiyoruz ve tabii ki Next'e tıklıyoruz. "When?" menüsü geliyor karşımıza(adamların yaptıklarına bakın bu yaşta bize resmen kim, nerede, kiminle, ne zaman oyunu oynatıyorlar) "Frequency" bölümünde yedeklemek istediğiniz klasörün hafta, gün, saat, dakika cinsinden otomatik olarak yedekleneceğini belirtiyorsunuz. "Do Not Run Before" seçeneğini aktif hale getirdiğiniz zaman belirttiğiniz tarihten önce yedek almıyor program. "Do Not Run These Days" bölümünde ise seçtiğiniz günlerde klasörü otomatik olarak yedeklemiyor, burada ki ayarları hallettikten sonra Next'e tıklıyoruz ve "Finish" menüsüne geliyoruz burada oluşturmaya çalıştırdığımız profile isim veriyoruz ismi verdikten sonra "Finish" butonuna basıyoruz ve ana menüye dönmüş oluyoruz.
Profillerde oluşturduğumuza göre şimdi programın option bölümüne bakabiliriz Edit > Options'a gelip Options menüsüne giriyoruz. Burada General menüsünde Activity Log bölümü Second Copy'nin yedekleme sırasında tuttuğu log dosyasının boyutunu belirliyorsunuz, eğer "0" yazarsanız programdan çıktığınız zaman log dosyası siliniyor. Password Protection bölümünde ise yedeklediğiniz klasörlere isterseniz şifre verebiliyorsunuz.
Performance bölümünde "Background Copy Priority"da ise klasör yedeklenirken yedeklenme hızını belirliyorsunuz, eğer "Low" da duruyorsa yedeklenme işlemi yavaş olacaktır, "High" da duruyorsa yedeklenme işlemi hızlı bir biçimde gerçekleştirilecek fakat diğer uygulamalarınız oldukça yavaşlayacaktır. "Copy Progress" de ise "Show Progress" seçeneğini pasif duruma getirmenizde fayda var. Bu menüdeki ayarlamalarımızı da böylece bitirmiş oluyoruz geldik Startup menüsüne.
Startup menüsünde "Start A Log In" bölümünde log dosyası oluşturulmasının yedeklenme işlemi başladıktan kaç dakika sonra gerçekleştirileceğini belirtebiliyorsunuz. "Copy" ve "NT" menüsülerinde yapacak fazla birşey mevcut değil onun için "OK"e basıp Options menüsünde çıkıyoruz.
Program BackupExpress Pro programı gibi zip dosyalarını açmak için zip viewer adlı bir programı mevcut kılmış içinde. İsterseniz zip dosyalarınızı bu programla da açabiliyorsunuz. Fakat ZipMagic gibi bir başyapıt dururken böyle programlar kullanmak pekte akıl kârı değil.

BackupExpress Pro
Programı "http://marketweb.tucows.com/files5/BXP_ENG.exe" adresinden indirebilirsiniz.Tabii ki shareware olan programı satın almak için 35$ ödemek gerekiyor.
Programı kurup açtığımız zaman "zip dosyalarını BackupExpress Pro-Zipviewer programıyla açmak ister misiniz" diye bir soru yöneltiyor bizde ZipMagic dururken başka bir şey kullanmayız diyerek No'ya basıyoruz ve programı açmış bulunuyoruz.
Programı açtığımız zaman biraz karışık bir ana menü bizleri bekliyor olacak. Second Copy 2000 programında olduğu gibi BackupExpress programında da profil oluşturmak gerekiyor fakat BackupExpress'te adını değiştirmişler Group yapmışlar, mantık aynı ama isimleri farklı neyse lafı fazla uzatmadan ayrıntılara geçelim derim.
Yedek alabilmemiz için ilk önce grup oluşturmamız gerekiyor. Bunun için "Groups" bölümüne sağ tıklayın ve "Add Group" seçeneğini seçin ve oluşturduğunuz bu gruba bir isim verin. İsim verme işi bittikten sonra program bizden yedeğini alacağı klasörün yerini tayin etmemizi istiyor bizde seçiyoruz. Şimdi "Groups" bölümünün yanındaki bölüm ne işe yarıyor ona bakalım.
"General" bölümünde "Source path" yazan yerde yedeklenecek olan klasörümüzün adresi yazıyor, "Dest. Name" yazan yer ise yedeklenecek olan klasörümüzün nereye yedekleneceğini belirtiyoruz. "Include" da ise hangi dosya türlerinin yedekleneceğini belirliyorsunuz *.* tüm dosya türleri demek, yandaki "Filter" butonuna basarak istemediğiniz dosya türlerinin yedeğini almayabiliyorsunuz. "Specific Files" yazan yerde ise yedeklemek istedğiniz klasörde bulunmayan fakat yedeklenmesini istediğiniz dosyaları seçebiliyorsunuz. Aşağıdaki "show files" butonuna basarak yedeklenecek dosyalara bakabiliyorsunuz.
"Options" menüsünde yapılacak bir olay mevcut değil, "Zip File" bölümünde ben yedeklemek istediğimiz klasörlerin zip yapabileceğimiz yer diye beklerken yedeklere şifre koyma falan diye seçenekler çıktı karşıma. "Send To" bölümünde isterseniz yedeklemek istediğiniz klasörü e-mail, yada FTP sunucularına yollayabiliyorsunuz.
Buradaki işlemleriniz bittiyse CTRL+B tuşlarına basarak yedeklemek işlemine başlayabilirsiniz.
Eğer e-mail adresi veya FTP sunucusu belirttiyseniz yedekleme işlemi bittiğinde belirttiğiniz adreslere göndermeye başlıyor. Edit > Configuration menüsünde ise programla ilgili bazı ince ayarları yapmak mümkün, örneğin bu menünün Internet bölümünde "E-Mail"de "Email Provider" yazan yerin karşısına e-mail sunucunuzun adını yazmalısın(eğer yedeğinizi e-mail'le göndermek istiyorsanız tabii ki)
"Scheduler" menüsünde ise periyodik olarak yedeğinizin alınmasını sağlayabiliyorsunuz. Mükemmel gibi gözüken program gayet güzel bir şekilde yedek alıyor, ediyor. Fakat yedeklerinizi e-mail'le atmada sorunlarla karşılaşabiliyorsunuz, program bazen e-mail'i boş gönderiyor.

REGEDIT KENDİ YETENEĞİNİ ALSIN
Regedit'in yedeğini almak için ille de Backup programları kullanmak zorunda değilsiniz işte çözüm : Başlat > Çalıştır deyip "scanreg /backup" yazın, işte bu kadar. Bu küçük komut biricik regedit'inizin yedeğini almış olacak, eğer inanmıyorsanız Windows\Sysbackup klasörüne gidin orada rb # # #.cab dosyasında aslanlar gibi kuzu kuzu yatıyor (NOT : # # # yazan yerde yedeği aldığınız tarih yazıyor olacak).

SCANREG KOMUT SEÇENEKLERİ
/autoscan: Regedit'i otomatik olarak tarar ve yedeğini alır, eğer o gün için önceden alınmış bir yedek varsa hiçbir soru sormadan direk üzerine yazar
/backup: Yazının başında belirttiğim gibi regedit'in yedeğini alır
"/comment=<yazı>": Yedeğini almaya çalıştığınız regedit hakkında hatırlatıcı bir şeyler yazmanızı sağlar.
filename: Belirtilen dosyayı hatalara karşı tarar, fakat yedeği almaz.
/fix: Regedit'in hatalı bölgesini düzeltir
/restore: Zamana göre sıralanmış bir şekilde yedeği alınan dosyaları gösterir
/scanonly: Regedit'i hatalara karşı tarar fakat yedeğini almaz

Mühim Not: "scanreg /restore" komutu MS-DOS'dayken yazıldığı zaman "Microsoft Registry Checker System restore operation failed" hatası verebiliyor, himem.sys'nin yol açtığı hatadan kurtulmak için bilgisayarınız açılırken CTRL'ye basarak boot menu'nun gelmesini sağlayın burada "Adım Adım Onaylama"yı (Step-by-Step Confirmation) seçin ve sadece HIMEM.SYS'yi yükleyin, diğerlerini yüklemeyin, şimdi yeniden scanreg /restore komutunu kullandığınızda sorun kalmayacaktır.

Microsoft'un yaptığı açıklamada ise sorunun 3.parti programdan kaynaklandığı belirtiliyor, sorun sadece Windows 98 için geçerli.

REGEDIT YEDEĞİNİ NEREYE ALACAK?
Aklıma gelmişken söyleyeyim, regedit'in yedeğini Windows klasörüne almak pek hayra alamet değil, scanreg.ini dosyasında yapacağımız ufak bir değişiklikle bu işinde üstesinden gelebiliriz. Windows klasörünün içinde bulabileceğiniz scanreg.ini dosyasını açın "c:\windows" yerine örneğin "d:\backup" yazın, MaxBackupCopies seçeneğinin normal değeri 5'tir buraya 1-99 arası bir değer girin (daha önce aldığınız yedekleri hafızada tutma sayısıdır örneğin 5 yazıyorsa daha önce aldığınız son 5 yedeği hafızada tutar daha önceki 5 tanesini siler.), scanreg /restore komutunu kullanarak görebilirsiniz kaç yedeğin hafızada olduğunu.

GERİ DÖNÜŞÜM KUTUSUNUN ADI DEĞİŞMEZ Mİ?
Nihayet çam sakızı çoban armağanı bölümüne gelmiş bulunuyoruz burada yazının başında da belirttiğim gibi küçük, garip, kullanışlı, sıradışı regedit oyunlarına yer vereceğiz. İşte ilk regedit oyunu:
Başlat > Çalıştır "regedit" yazıp Registry Editörünü açıyoruz, ve "HKEY_LOCAL_
MACHINE\SOFTWARE\Classes\CLSID\
{645FF040-5081-101B-9F08-00AA002
F954E}\ShellFolder" anahtarına gidiyoruz burada "Attributes" in değer karşılığı "40 01 00 20"dir bunu "70 01 00 20" yapıyoruz. Ne olduğunu merak ediyorsanız aşağıdaki resme bakabilirsiniz.

ORAYA TIKLAMAK İSTİYORUM
Başlat (Start) Menüsünün üstüne geldiğiniz zaman "Başlamak için buraya tıklayın" (Click Here to Begin) gibi saçma sapan bir yazı çıkar, bazen yazı yazarken mouse üstüne gidince o yazı çıkıyor ve şahsen benim kafam atıyor, neyse uzun lafın kısası bunu kaldırmak için her zaman yaptığımız gibi Başlat > Çalıştır "regedit" yazıp Registry Editöre giriyoruz ve "HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft
\Windows\CurrentVersion\
Policies\Explorer" anahtarına gidiyoruz. Burada New > Binary Value deyip "NoStartBanner" adını veriyoruz değerini de "01 00 00" yapıp çıkıyoruz. Fakat işe yarayabilmesi için Windows'unuzu yeniden başlatmanız gerekebilir.

KİM KAZANDI?
Zaten programları okurken bir programın yanında "Editörün Seçimi" yazıyordu tabii ki onu kullanmanız hayrınıza olacaktır ama bir programları şöyle gözden geçirelim iyi-kötü tarafları nelermiş, niye editör'ün seçimini alamamış da diğeri almış...
Archive Away programı basit ve rahat bir kullanıma sahip bir program. Fakat yukarıda duran o garip renkli butonlar da neyin nesi anlayamadım. Program gayet güzel bir şekilde yedek alıyor, hatta regedit'in de yedeğini alması gayet güzel herkes komutlarla uğraşmak istemeyebilir. Fakat Windows NT/2000 serisinin yedeğini alamaması en önemli eksiği. Second Copy programı ise Archive Away'de olduğu gibi basit kullanıma sahip bir program, kafa karıştıracak fazla menüye sahip değil ama yedek almaya kalktığı vakit oluşturmaya çalıştığınız profiller insanı canından bezdiriyor.
Veee işte Editör'ün Seçimi biricik, tefecik, mükemmel programımız BackupExpress Pro. Program ilk başlarda biraz karmaşık gelebiliyor, menülerin çokluğu sebebiylede ilk başlarda sorun yaşayabilirsiniz ama bir kere alışınca bir daha bırakmak istemeyeceksiniz, backup programlarda olması gereken tüm özellikleri barındırıyor. Programın eksisi olarak aldığınız yedekleri e-mail'le gönderirken problem yaşayabiliyorsunuz onun dışında gayet iyi.

kernel 32.DLL hatasını görünce titremeyin
Kernel32.dll : Bu hatayı gördüğünde sanırım birçok kişinin içi "cız" ediyordur. Bu hatayı veren Windows iflak olmaz derdi Bill Dedem. Windows'un bu hatayı vermesinin birkaç sebebi var fakat en fazla ağır basanı bilgisayarınızdaki ucuz, pazar malı görünümündeki RAM'leriniz(sanki benim RAM'lerim çok farklı). Windows'un kernel32.dll hata vermesinin nedeni olarak RAM'lerinizden şüphe duyuyorsanız işte sizi şüpheden kurtaracak bir çözüm : config.sys dosyasını Notepad veya benzeri bir programla açın ve şu komutları girin ;
"DEVICE=C:\WINDOWS\HIMEM.SYS /TESTMEM:ON" ve sistemi yeniden başlatın, eğer şöyle bir mesajla karşılaşırsanız sorun RAM'lerinizden kaynaklanıyor demektir : "HIMEM has detected unreliable memory at address xx:xxxxxx".

Windows Explorer'da *.jpg'leri göremiyorsanız : Bir *.jpg dosyasını tek tıkladığınız zaman eğer Web Page usulü bakıyorsanız pencerelerinize yanda küçük bir şeklini görürsünüz ama gelin görün ki Internet Explorer'da oluşan bir aksaklık yüzünden yandaki şekli göremiyorsunuz, herkesin başına gelecek türden bir olay değil ama işte çözümü ; Başlat > Çalıştır deyip "regsvr32.exe/i shdoc401.dll" yazın ve ENTER tuşuna basın. Probleminiz büyük ihtimalle giderilecektir.

Faruk Akgül / PcMagazine-Mayıs 2001